Toplumsal olaylar karşısında sıkça duyduğumuz bu güçlü cümle, bir uyarı, bir çağrı, hatta kimi zaman bir isyan ifadesidir.
Peki ama bu söz nereden geliyor, ilk kim söyledi, neyi anlatmak istiyor?

Bu Sözün Kaynağı Nedir?

“Susma, sustukça sıra sana gelecek” sözü doğrudan bir kaynak kişiye değil, ancak tarih boyunca adaletsizliğe karşı sessiz kalan toplumlara verilen dersler üzerinden şekillenmiş güçlü bir ifadedir. Bu söz, özellikle toplumsal adalet, özgürlük ve dayanışma çağrılarında kullanılır.

En çok benzetilen kaynaklardan biri, Nazi Almanyası’nda Hitler rejimine karşı çıkmayan toplumun durumunu anlatan Martin Niemöller’in şu meşhur dizeleridir:

“Naziler komünistleri almaya geldiğinde sesimi çıkarmadım, çünkü ben komünist değildim.
Sonra sendikacıları aldılar, sesimi çıkarmadım, çünkü ben sendikacı değildim.
Sonra Yahudileri aldılar, sesimi çıkarmadım, çünkü ben Yahudi değildim.
Sonunda beni almaya geldiklerinde, artık ses çıkaracak kimse kalmamıştı…”

Bu alıntı zamanla “susma, sustukça sıra sana gelecek” şeklinde özlü bir halk sözüne dönüşmüştür.

Ne Anlatmak İstiyor?

Bu söz, adaletsizlik, baskı ve zulüm karşısında sessiz kalmanın bir gün o sessiz kalan kişiyi de hedef haline getireceğini vurgular. Yani:

• Bugün başkalarına yapılan haksızlığa sessiz kalırsan,

• Yarın o haksızlık seni de bulduğunda, kimse ses çıkarmayacak.

Bu nedenle bireylere ve topluluklara çağrı yapılır:
“Haksızlık kime yapılırsa yapılsın, karşı çık!”

Nerelerde Kullanılır?

• Toplumsal protestolarda

• Sivil toplum kampanyalarında

• İnsan hakları savunuculuğunda

• Sosyal medya farkındalık paylaşımlarında

• Politik ve etik duruş çağrılarında

Bu Söz Neden Hâlâ Güçlü?

Çünkü insanlık tarihi boyunca adaletsizlik karşısında susanların sonradan aynı durumla karşılaştığına dair sayısız örnek vardır. Bu söz, sadece bir slogan değil, aynı zamanda bir vicdan uyarısıdır.